Deventer, Polstraat 16

Deventer, Polstraat 16 (Rijksmonument) Ingrijpende restauratie en verbouw tot een woning en drie appartementen*

Polstraat 16 begon als een groot vrijstaand huis, gebouwd in de 15e of vroege 16e eeuw, in het middeleeuwse Deventer Bergkwartier, tussen de Brink (Markt) en de haven aan de IJssel.

Het pand heeft hoge verdiepingen met zware eikenhouten balklagen voorzien van sleutelstukken met peer-kraal profiel. Onder het pand ligt een kelder met kruisgewelven op natuurstenen kolommen. De voorgevel is uitgevoerd als een trapgevel in de overgangsstijl van late Gotiek naar Renaissance. Het pand is daarna in drie fasen uitgebreid. Eerst een zijaanbouw of tussenhuisje, met lage verdiepingshoogten, gevolgd door een onderkelderd voorhuis met twee bouwlagen en een kap aan de Polstraat. Daarna volgt nog een kleine invulling van twee bouwlagen tegen het voorhuis, op de hoek van de Manhuissteeg. Het huidige gepleisterde woning uiterlijk met Empire schuiframen krijgt het pand in de 19e eeuw.

Als het pand eind jaren '80 in vervallen staat wordt aangekocht door NV Bergkwartier om te restaureren, is het in gebruik als pakhuis. De eerste plannen uit begin jaren '90 gaan niet door. Eind jaren '90 komen er nieuwe plannen voor vier appartementen. Maar door een grote brand in het voorjaar van 1999 wordt het pand vrijwel geheel in as gelegd. Een nieuwe situatie waardoor ook deze plannen weer worden herzien.

Het pand dreigt zelfs van de Rijksmonumentenlijst te worden afgevoerd. Toch blijft het een Rijksmonument en zal het in de contour van voor de brand hersteld worden. Ook de hoofdstructuur met verschillende verdiepingshoogten wordt hersteld. Gespaarde onderdelen worden opgeslagen om weer her te gebruiken

Restauratieplan

Dan volgt een geheel nieuw plan wat recht doet aan de historische structuur. Het voorhuis wordt een zelfstandige woning en het achterhuis wordt verbouwd tot drie grote appartementen.

De constructie wordt drastisch aangepakt. Als eerste krijgt het hele pand een nieuwe fundatie op palen, onder de kelders. Op de palen komt een constructieve betonvloer die het hele pand gaat dragen. De gewelfde kelders met zandstenen kolommen blijven behouden. De verdiepingsvloeren van het grote achterhuis worden ook van beton en de kap krijgt een stalen constructie. Een nieuw trappenhuis voor de appartementen wordt eigentijds in staal uitgevoerd met een glazen lichtkap in het dak. Veel gespaarde elementen als deuren en vouwluiken worden teruggeplaatst. En de restanten van de laat Gotische-Renaissance topgevel van het oorspronkelijke huis komen weer in het zicht.

Het voorhuis krijgt weer houten balklagen en een eiken kapconstructie. Het oorspronkelijke plafond met stucornamenten in de voorkamer komt weer terug, samen met de raambankjes en binnenluiken. Uitvoering: 2000-2001

Polstraat16 voorgevelPolstraat16 achtergevel
Polstraat16-Manhuissteeg Polstraat16 woonkamer2 Polstraat16 keuken achterhuis