Olst, Huis Spijkerbosch

Olst, Huis Spijkerbosch. (Rijksmonument)

De eerste vermelding van Buitenplaats Spijkerbosch gaat terug naar 1551. De eerste verschijningsvorm van het pand is een afbeelding van de voorgevel door Cornelis Pronk uit 1731, waarop twee tegen elkaar gebouwde huizen met jaartal ankers 1611 staan afgebeeld. De hoofdingang zit dan bijna op de huidige plaats, Een bijgebouw op de plaats ven het huidige koetshuis is verbonden met hoge tuinmuur. Het pand heeft een topgevel met natuurstenen ornamenten, kruis- en kloosterkozijnen en verspringende waterlijsten.

Omstreeks 1850 werden de twee huishelften exterieur samengevoegd en ontstaat een rechthoekige plattegrond onder één kap gebracht. De buitenzijde werd gepleisterd en in eclectische stijl uitgevoerd, waarbij ook het koetshuis in dezelfde stijl werd verbouwd.

De situatie 1913 wordt bij verkoping weergegeven: “Herenhuis met koetshuis, tuin met bloemen en druivenkassen, broeibakken, vijver… een historische tuin- en parkaanleg.” Er zijn 18e eeuwse lanen (grote oprijlaan met dubbele bomenrij) en een 19e eeuws landschapspark met diverse zichtlijnen vanuit huis. De verdere omgeving van het huis bestaat uit wandelbos, eiken hakhout en weilanden. Sindsdien behoort het huis en omliggende bos en weide tot de familie van Limburg Stirum.

Het plan:

Na enkele decennia van tijdelijke bewoning worden in 2009 plannen gemaakt voor gefaseerde aanpak van diverse onderdelen om het huis weer permanent bewoonbaar te maken. Eerst volgt groot onderhoud met herstel van dak, gevel en installatie, samen met een partiële verbouwing en vernieuwing van het interieur. Veel dateert nog uit de jaren '30 van de 20e eeuw, toen het huis als luxe werd ervaren. De ontsierende aanbouw voor kolenhok en cv-ketel wordt gesloopt. Oude radiatoren worden behouden en fraaie deurgrepen gerestaureerd. Zo behoudt het landhuis zijn oude grandeur. Voor de nieuwe keuken en badkamers wordt een eigentijdse uitvoering gekozen. Leuk detail is dat bij het herstel van een gangmuur de sporen van enkele kloosterkozijnen en een gevelsteen tevoorschijn komen. Die gevelsteen, gedateerd 1611, blijft zichtbaar. Parallel hiermee wordt ook de omliggende vijver met het park aangepakt. (Gereed: 2011)

De tweede fase betreft het herstellen en terugbrengen van klokkentoren met attiek en balustraden. Aan de hand van nog overgebleven onderdelen, en met behulp van afbeeldingen uit het familiearchief, worden de tekeningen gemaakt. Hierdoor is een getrouwe reconstructie mogelijk waarna de oude klokken weer teruggehangen worden. Dit valt samen met het vernieuwen van de bomen langs de oprijlaan, waardoor het pand weer volop in het zicht komt.(Gereed: voorjaar 1013). Als laatste staat de verbouwing in oude stijl van de serre op het programma….

Huis_Spijkerbosch_OlstSpijkerbosch_gevelsteen_1611Olst_Spijkerbosch_klokkentoren
Spijkerbosch_1939 Olst_Spijkerbosch_int_1 Spijkerbosch_klokkentoren_opbouw